Saturday, September 25, 2010

मैनबत्तीको शिखा : भू पी शेरचन

शुभ्र, शान्त र स्निग्ध
शिखा मैनबत्तीको ।
मानौं,
प्रथम रजस्वलापछि
स्नान गरेर
शारदीय घाममा
आफ्नो कौमार्य छरेर
थकित–थकित झैं
चकित–चकित झैं
एक्लै–एक्लै मुस्काइरहेको
अनुहार हो यो कुनै
सुन्दरी नवयुवतीको ।
शुभ्र, शान्त, स्निग्ध
शिखा मैनबत्तीको ।

आँखाभरि वेदनाको पानी
तर, हर्षले हाँसिरहेछ आँखाको नानी
मानौं, अप्रेशनपछि
होशमा आएर
घोर पीडामा पनि
शिर अलिक उठाएर
नवजात शिशुलाई नियालिरहेको
सन्तुष्ट आँखा हो यो
कुनै पुत्रवतीको ।
शुभ्र, शान्त र स्निग्ध
शिखा मैनबत्तीको ।

एकातिर धप्प–धप्प
बलिरहेछ अनुहार
अर्कातिर तप्प–तप्प
ढलिरहेछ अश्रुधार ।
मानौं यो कुनै विधवाको
त्यो क्षणको अनुहार हो
जब कि उसलाई आएछ याद
एकसाथ
सुहागरात र स्वर्गीय पतिको ।
शुभ्र, शान्त र स्निग्ध
शिखा मैनबतीको ।

Thursday, September 23, 2010

म : भू. पी शेरचन


१ 
म एक पुत्र
एक पति
र एक पिता हुँ

२ 
एक न्वारान
एक विवाह
र एक चिता हुँ

३
म एक होटल
एक बोतल
र एक प्याला हुँ

४
म एक श्रम
एक उत्पादन
र एक ज्याला हुँ

५
म एक इन्टरभ्यु
एक लामो क्यु
र एक क्यान्डिडेट् हुँ

६
म एक खाली बिल
एक खाली विभाग
र एक खाली पेट हुँ

७
म एक सभा
एक श्रोता
एक वाह
र एक ताली हुँ

८
म नेताजीको एक गीत
एक भाषण
र एक गाली हुँ

९
म एक जुलूस
ए उफ्र्याइँ
एक नारा
र एक झण्डा हुँ

१०
म एक आवश्यकता
एक माग
एक विरोध
र एक डण्डा हुँ

११
म केवल एक जुत्ता
एक सुरुवाल
एक कमीज
र एक कोट हुँ

१२
बस म केवल
एक क्रान्ति
एक प्रजातन्त्र
एक चुनाउ
र एक भोट हुँ
केवल एक भोट हुँ ।

घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे


दिनभरि
सुकेको बाँसझैं
आफ्नो खोक्रोपनमाथि
उँघेर,
पछुताएर,
दिनभरि
रोगी मलेवाझैं
आफ्नो छाती आफ्नो चुच्चोले ठुँगेर,
घाउहरु कोट्याएर;
दिनभरि
सल्लाघारीझै एकलासमा
अव्यक्त वेदनाले सुँक्क–सुँक्क रोएर;
दिनभरि
पाते च्याउझैं
धरती र आकाशको विशालतादेखि टाढा
एउटा सानो ठाउँमा आफ्नो खुट्टा गाडेर,
एउटा सानो छाताले आफुलाई ढाकेर
साँझमा
जब नेपाल खुम्चिएर काठमाडौं
काठमाडौं डल्लिएर नयाँ सडक
र नयाँ सडक—असङ्ख्य मानिसका पाउमुनि कुल्चिएर,
टुक्रिएर,
अखबार, चिया र पानको पसल बन्छ,
किसिम–किसिमका पोशाकमा
ओहोर–दोहोर गर्छन् थरीथरीका हल्लाहरु
फुल पारेको कुखुराझै कराउँदै
हिंड्छन् अखबारहरु
र ठाउँ–ठाउँमा अन्धाकार पेटीमा उक्लिन्छ
मोटरहरुको प्रकाशदेखि तर्सेर
अनि असंख्य मौरीको भुन्भुन् र डसाइदेखि आत्तिएर
म उठ्छु
न्यायको दिनमा प्रेतात्माहरु उठेझैं
र नपाएर बिस्मृतिको ‘लेथे’ नदी
रक्सीको गिलासमा हाम्फाल्छु
र बिर्सन्छु आफ्नो पुर्व कथालाई
पूर्वजुनी र मृत्युलाई
यसरी नै सधै
चियाको किटलीबाट एउटा सूर्य उदाउँछ,
सधै रक्सीको रित्तो गिलासमा एउटा सूर्य अस्ताउँछ
घुमिरहेकै छ म बसेको पृथ्वी —पूर्ववत्
फगत म अपरिचित छु
वरिपरिका परिवर्तनहरुदेखि,
दृश्यहरुदेखि,
रमाइलोदेखि,
प्रदर्शनीको घुम्ने मेचमाथि
करले बसेको अन्धो जस्तै ।

मेरो चोक: भूपी शेरचन


साँघुरो गल्लीमा मेरो चोक छ । 
यहाँ के छैन? सबथोक छ । 
असंख्य रोग छ, 
अनन्त भोक छ,
अशिम शोक छ,
केबल हर्ष छैन,
यहाँ त्यसमाथि रोक छ ।

साँघुरो गल्लीमा मेरो चोक छ ।
यहाँ के छैन? सबथोक छ ।
यो मेरो चोकमा
देवताले बनाएका मानिस र
मानिसले बनाएका देवता
यी दुबैथरीको निवास छ ।

तर यहाँ यी दुबैथरि उदास छन् ।
दुबैथरि निरश छन्
मानिस उदास छन्
किनकी तिनलाई यहाँ
रात-रात-भरी उपिँयाले टोक्छ
दिन-दिन-भरी रुपियाँले टोक्छ
र देवता उदास छन्
किनकी तिनलाई यहाँ
न कसैले पुज्छ, न कसैले ढोग्छ
त्यसैले यो चोकमा
देवत र मानिसले
एक-अर्कोलाई धिक्कर्दै
एकसाथ पुर्पुरो ठोक्छन्
साँघुरो गल्लीमा मेरो चोक छ ।
यहाँ के छैन? सबथोक छ ।

(२०१७ - साहित्य)
साभर : भुपी शेरचन, २०५१ । घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे, साझा प्रकाशन, काठमाडौं ।